MOOI in Beweging legt basis voor blijvende verandering in sport en bewegen
Van MOOI naar MOOIER
Het vanuit ZonMw georganiseerde programma MOOI in Beweging wil sport en bewegen voor iedereen vanzelfsprekend maken. Om dat te bereiken werken negen consortia van 2023 tot en met 2027 ieder aan een eigen complex maatschappelijk vraagstuk. In deze consortia trekken onderzoekers, praktijkorganisaties, beleidsmakers en andere partijen samen op om te werken richting duurzame systeemverandering.
DSP-groep voerde halverwege de looptijd een tussenevaluatie uit. Daarbij is gekeken naar de uitvoering van het programma, waaronder de samenwerking binnen de onderzoeksconsortia, de resultaten tot nu toe en de lessen voor de toekomst.
Wat hebben we gedaan?
Tijdens het onderzoek heeft DSP-groep 17 verdiepende groepsgesprekken gehouden met vertegenwoordigers van de consortia en andere mensen die in meer of mindere mate betrokken zijn bij het programma. Belangrijk hierbij was dat er een goede vertegenwoordiging van de zogeheten quadruple helix aanwezig was: een combinatie van kennisinstellingen, praktijkorganisaties, publieke partijen en het bedrijfsleven. Met een inspirerende duidingssessie met een klankbordgroep zijn de resultaten vervolgens verrijkt. Uiteindelijk mondde dit uit in een onderzoeksrapport waarmee ZonMw het programma verder vorm kan geven.
Netwerken basis voor resultaat
De evaluatie laat zien dat het programma in korte tijd veel heeft opgeleverd. Een van de belangrijkste resultaten is dat nieuwe samenwerkingen zijn ontstaan tussen onderzoekers, praktijkpartners en beleidsmakers. Daarnaast zijn bestaande relaties versterkt.
Ook is meer inzicht ontstaan in de complexe vraagstukken waar het programma zich op richt. De betrokken partijen begrijpen beter hoe deze problemen ontstaan en met elkaar samenhangen. In verschillende projecten worden kennisontwikkeling, experimenten en praktische toepassing bovendien met elkaar gecombineerd.
Samenwerken vraagt aandacht
De evaluatie laat ook zien dat samenwerken niet altijd eenvoudig is. Verschillende stakeholders binnen de consortia werken vanuit verschillende verwachtingen en zienswijzen. Onderzoekpartners en professionals uit de praktijk werken vanuit verschillende logica, tempo en verwachting. Hierdoor ontstaat soms spanning rond tempo, prioriteit en eigenaarschap. De organisatie van een goede samenwerking verdient daardoor extra aandacht.
Ook laat de evaluatie zien dat verwachtingsmanagement belangrijk is. Een aandachtspunt ligt bij de verwachtingen rondom de toepassing, borging en opschaling van opgedane kennis. Veel betrokkenen vragen zich af hoe inzichten straks breder kunnen worden toegepast en hoe zij bijdragen aan blijvende verandering, en ervaren een gevoel dat ze sneller moeten leveren dan ze zelf mogelijk achten.
Ook blijft waardevolle kennis nog vaak binnen afzonderlijke projecten of netwerken hangen. Daardoor bestaat het risico dat ervaringen en lessen onvoldoende worden gedeeld met andere partijen.
Belangrijke bouwstenen voor de toekomst
Volgens de evaluatie is het nog te vroeg om te spreken van aantoonbare systeemverandering in de sport- en beweegsector. Daarvoor loopt het programma nog niet lang genoeg.
Wel zijn belangrijke voorwaarden voor verandering aanwezig. Denk aan sterke netwerken, gezamenlijke kennisontwikkeling en betere samenwerking tussen verschillende organisaties. Deze resultaten vormen een stevige basis voor de toekomst. Dat duurzame systeemverandering nog niet bereikt is, is daarbij niet vreemd. Dit is namelijk een proces van de lange adem, waarin betrokken stakeholders zich actief inzetten. Met dat laatste zit het in ieder geval wel goed binnen MOOI in Beweging.
Bouw verder op wat er al staat
De evaluatie geeft geen aanleiding om het programma fundamenteel anders in te richten. Wel is meer aandacht nodig voor eigenaarschap, kennisbenutting en opschaling van resultaten.
De evaluatie biedt belangrijke input voor het voorstel van een vervolgprogramma, dat ZonMw momenteel uitwerkt. Consortia onderschrijven de uitgangspunten van MOOI in Beweging, en deze blijken relevant voor de aard van de vraagstukken waarop het programma zich richt.
“De belangrijkste opgave voor een vervolgprogramma is niet om opnieuw kennis te ontwikkelen, maar om beter te organiseren hoe kennis, praktijktoepassing en systeemverandering met elkaar verbonden worden”.
Meer lezen?
Lees hier meer op de website van ZonMw: Tussenevaluatie: van MOOI naar MOOIER – MOOI in Beweging
Of lees hier onder het rapport van de tussenevaluatie.