10 jaar VN-verdrag Handicap

VN-verdrag Handicap

Het VN-verdrag Handicap is al 10 jaar van kracht in Nederland. Doel van het verdrag is het bevorderen, beschermen en waarborgen van de rechten van mensen met een beperking. Nederland hoefde hier niet in één keer aan te voldoen, het gaat om een geleidelijke verbetering.

Uit het belevingsonderzoek dat deze week openbaar werd, blijkt dat er nog veel stappen te gaan zijn om volwaardig te kunnen participeren in de samenleving als je een fysieke, zintuigelijke en/of psychische beperking hebt. Slechts de helft van de mensen met een beperking heeft het gevoel mee te tellen in de samenleving; en maar een derde van de naasten van mensen met een verstandelijke beperking geeft aan dat zij het gevoel hebben dat hun familielid of bekende met een verstandelijke beperking zeker meetelt. Op de vraag of de situatie er in Nederland sinds de ratificatie van het verdrag verbeterd is, antwoordt slechts één op de vijf respondenten met een volmondig ‘ja’. Zorgwekkend is ook dat tegelijkertijd één op de vijf respondenten aangeeft dat de situatie zelfs juist achteruit is gegaan.

Slechts de helft van de mensen met een beperking heeft het gevoel mee te tellen in de samenleving; en maar een derde van de naasten van mensen met een verstandelijke beperking geeft aan dat zij het gevoel hebben dat hun familielid of bekende met een verstandelijke beperking zeker meetelt. Op de vraag of de situatie er in Nederland sinds de ratificatie van het verdrag verbeterd is, daar antwoordt slechts één op de vijf respondenten een volmondig ‘ja’ op. Zorgwekkend is ook dat tegelijkertijd één op vijf respondenten aangeeft dat de situatie zelfs juist achteruit is gegaan.

Inclusie is niet voor iedereen en overal vanzelfsprekend

De onderzoeken die DSP-groep deed met betrekking op het VN-verdrag zijn in lijn met het beeld dat naar voren komt in het belevingsonderzoek. Zo is onderwijs volgen voor dove en slechthorende kinderen vermoeiend en een voortdurende zoektocht naar een passende plek.

Een inclusieve speelcultuur voor kinderen waarbij kinderen met en zonder handicap in hun eigen omgeving kunnen spelen is nog niet overal in Nederland vanzelfsprekend.

Voor mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking staan rechten als autonomie en participatie onder druk door tijdgebrek en personele wisselingen bij organisaties, en is het moeilijk om duurzaam passende zorg te krijgen.

Bovendien wordt in Caribisch Nederland (op Bonaire, Sint Eustatius en Saba) nog niet voldaan aan de uit het VN-verdrag. Op meerdere vlakken schieten de eilanden tekort om de rechten van mensen met een beperking te borgen.

Wat kunnen partijen doen?

Gemeenten zijn verplicht om een Lokale Inclusie Agenda (LIA) op te stellen hoe zij de samenleving toegankelijker gaan maken, en om passende maatregelen te nemen zodat mensen met een handicap zo zelfstandig mogelijk en onafhankelijk kunnen leven. Zij hebben ook een sleutelrol in het mogelijk maken van inclusieve speelplekken. Daarnaast helpt het als gemeenten bij het ontwerpen van nieuw beleid of nieuwe producten uitgaan van toegang en bruikbaarheid voor iedereen, om aanpassingen achteraf te voorkomen.

Ook andere partijen kunnen veel doen om de rechten van mensen met een beperking te respecteren en beschermen. Oplossingen zijn soms verrassend simpel en uitvoerbaar binnen het bestaande systeem. Zoals een docent die een slechthorende leerling op de plek laat zitten in de klas die deze het fijnst vindt, omdat de les daar het beste te volgen is. Een getrainde vrijwilliger kan verschil maken. En een vriendelijke groet kan maken dat iedereen zich welkom voelt.

Heeft jouw gemeente nog geen Lokale Inclusie Agenda? Of wil je weten hoe het onderwijs, of het speelbeleid in jouw gemeente inclusiever kan?

DSP-groep heeft veel ervaring met het begeleiden van gemeenten om te komen tot een gezamenlijke, gedragen aanpak op diverse thema’s. We gebruiken consequent het adagium “niets over ons, zonder ons” als leidraad.